newconnect360.plAnalizy, wiadomości, edukacja

Edukacja · słownik

Słownik inwestora: giełda, akcje i NewConnect od A do Z

Najważniejsze pojęcia, które spotkasz w komunikatach spółek, analizach i notowaniach – wyjaśnione krótko i prostym językiem. Kliknij literę, żeby przejść do hasła.

A

Akcja
Papier wartościowy oznaczający udział w kapitale spółki akcyjnej. Daje prawo do części zysku (dywidendy) i do głosowania na walnym zgromadzeniu.
Arkusz zleceń
Lista złożonych ofert kupna i sprzedaży akcji z cenami i liczbą sztuk. Przy małej płynności warto go sprawdzić przed złożeniem zlecenia.
ASO – alternatywny system obrotu
Rynek prowadzony przez giełdę na mniej rygorystycznych zasadach niż rynek regulowany. Takim systemem jest NewConnect.
Autoryzowany Doradca
Firma (np. dom maklerski lub kancelaria), która pomaga spółce wejść na NewConnect i w początkowym okresie notowań wspiera ją w wypełnianiu obowiązków informacyjnych.

C

C/WK – cena do wartości księgowej
Kapitalizacja podzielona przez kapitał własny. Pokazuje, ile rynek płaci za złotówkę majątku netto spółki. Więcej w poradniku o wskaźnikach.
C/Z – cena do zysku
Kapitalizacja podzielona przez zysk netto z ostatnich czterech kwartałów. Najpopularniejszy wskaźnik wyceny; przy stracie nie ma sensu.

D

Debiut
Pierwszy dzień notowań akcji spółki na giełdzie. Debiuty i przejścia między rynkami zbieramy w kalendarzu.
Dług netto
Kredyty, pożyczki i obligacje spółki pomniejszone o jej gotówkę. Wartość ujemna oznacza nadwyżkę gotówki.
Dywidenda
Część zysku wypłacana akcjonariuszom. O jej wysokości decyduje walne zgromadzenie.
Dzień dywidendy
Dzień, w którym ustala się listę akcjonariuszy uprawnionych do dywidendy. Ze względu na rozliczenie T+2 akcje trzeba kupić najpóźniej dwa dni robocze wcześniej.

E

EBI
Elektroniczna Baza Informacji – system, w którym spółki z NewConnect publikują raporty okresowe i bieżące wymagane regulaminem rynku. Zobacz poradnik o komunikatach.
EBIT
Zysk operacyjny – wynik z podstawowej działalności przed odsetkami i podatkiem.
EBITDA
Zysk operacyjny powiększony o amortyzację. Przybliża zdolność do generowania gotówki, ale nią nie jest – nie uwzględnia m.in. inwestycji i zmian w należnościach.
Emisja akcji
Wydanie nowych akcji, zwykle w celu pozyskania pieniędzy. Zwiększa liczbę akcji, więc rozwadnia udział dotychczasowych akcjonariuszy.
ESPI
Elektroniczny System Przekazywania Informacji – służy do publikowania m.in. informacji poufnych, transakcji osób z zarządu i zmian w akcjonariacie.
EV/EBITDA
Wartość przedsiębiorstwa (kapitalizacja plus dług netto) podzielona przez EBITDA. Pozwala porównywać spółki o różnym zadłużeniu.

F

Free float
Akcje w wolnym obrocie – w rękach akcjonariuszy, z których każdy ma nie więcej niż 5% głosów. Mały free float zwykle oznacza niską płynność.

G

GPW
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – prowadzi Rynek Główny i rynek NewConnect. Indeksy GPW liczy spółka zależna GPW Benchmark.

I

Informacja poufna
Precyzyjna, niepublikowana informacja o spółce, która po ujawnieniu mogłaby istotnie wpłynąć na kurs. Spółka musi ją opublikować niezwłocznie, a do tego czasu nie wolno nią handlować.
Insider
Potocznie osoba z dostępem do informacji poufnych. W komunikatach chodzi zwykle o osoby pełniące obowiązki zarządcze – członków zarządu i rady nadzorczej – których transakcje akcjami spółki trzeba ujawniać (art. 19 MAR).

K

Kapitalizacja
Kurs akcji pomnożony przez liczbę akcji – giełdowa wartość całej spółki.
Kapitał własny
Majątek spółki pomniejszony o wszystkie jej zobowiązania – wartość księgowa należąca do akcjonariuszy.
KDPW
Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych – prowadzi depozyt akcji i rozlicza transakcje zawarte na giełdzie.
KNF
Komisja Nadzoru Finansowego – nadzoruje rynek kapitałowy, w tym obowiązki informacyjne spółek i akcjonariuszy.
Kurs odniesienia
Kurs, względem którego liczy się zmianę ceny na sesji – zwykle kurs zamknięcia z poprzedniej sesji.

L

List intencyjny
Wstępna, zwykle niewiążąca deklaracja woli zawarcia transakcji, np. przejęcia. Zapowiedź – a nie umowa.

M

MAR
Unijne rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku (nr 596/2014). Reguluje m.in. publikację informacji poufnych, transakcje insiderów, zakaz manipulacji i rekomendacje inwestycyjne.
Marża
Zysk jako procent przychodów, np. marża EBITDA (EBITDA ÷ przychody) albo marża netto (zysk netto ÷ przychody).

N

NC Alert
Segment NewConnect dla spółek podwyższonego ryzyka – m.in. z bardzo niskim kursem, ujemnym kapitałem własnym albo problemami z obowiązkami informacyjnymi.
NC Base
Segment NewConnect dla spółek, które nie spełniają kryteriów NC Focus ani nie kwalifikują się do NC Alert.
NC Focus
Segment największych i najlepiej sprawdzonych spółek z NewConnect (m.in. kapitalizacja powyżej 24 mln zł). Spółki z NC Focus tworzą indeks NCFIndex. Szczegóły w poradniku NewConnect.
NCFIndex
Indeks spółek z segmentu NC Focus publikowany przez GPW Benchmark od 7 września 2026 r. Notowania NCFIndex.
NCIndex
Główny indeks rynku NewConnect, liczony od 2007 r. jako indeks dochodowy. Notowania NCIndex.
NewConnect
Rynek akcji małych i średnich spółek prowadzony przez GPW od 2007 r. jako alternatywny system obrotu.

O

Obrót
Wartość akcji, którymi handlowano na sesji (w złotych). Razem z wolumenem pokazuje płynność.
Odpis
Obniżenie wartości aktywa w księgach, np. należności od klienta, który nie płaci. Zmniejsza zysk, ale zwykle nie oznacza wypływu gotówki w danym okresie.

P

PDA – prawo do akcji
Papier wartościowy notowany po zakończeniu emisji, zanim nowe akcje zostaną zarejestrowane w sądzie. Potem zamienia się w akcje.
Płynność
Łatwość kupna i sprzedaży akcji bez dużego wpływu na kurs. Na NewConnect wiele spółek ma niską płynność.
Prawo poboru
Pierwszeństwo dotychczasowych akcjonariuszy do objęcia nowych akcji w emisji, proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Może być przedmiotem obrotu.
Przepływy pieniężne
Faktyczne wpływy i wydatki gotówki – z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej. Pokazują, czy zysk zamienia się w pieniądze.

R

Rachunek maklerski
Konto w domu maklerskim lub banku, przez które kupuje się i przechowuje akcje.
Raport bieżący
Komunikat o konkretnym zdarzeniu w spółce – umowie, uchwale, zmianie w zarządzie, emisji. Publikowany w ESPI lub EBI.
Raport okresowy
Raport kwartalny lub roczny z wynikami finansowymi. Na NewConnect raport kwartalny trzeba opublikować w ciągu 45 dni od końca kwartału.
ROE
Rentowność kapitału własnego: zysk netto ÷ kapitał własny. Pokazuje, ile spółka zarabia na pieniądzach akcjonariuszy.
Rozwodnienie
Spadek udziału dotychczasowych akcjonariuszy w spółce na skutek emisji nowych akcji.
Rynek Główny
Rynek regulowany GPW z indeksami WIG, WIG20, mWIG40 i sWIG80. Wymogi wobec spółek są tu wyższe niż na NewConnect.

S

Skaner AI sygnałów rynkowych (w NewConnect360)
Funkcja serwisu, która po każdej sesji automatycznie zbiera fakty o spółkach (ruchy kursu bez komunikatu, nietypowe obroty, transakcje insiderów, emisje, wzmianki w mediach) i ocenia ich siłę. Na tej podstawie redakcja może opublikować hipotezę – przypuszczenie o możliwym zdarzeniu w spółce, oparte na faktach i zawsze oznaczone jako informacja niepotwierdzona. Po rozstrzygnięciu hipoteza dostaje status. Zobacz Skaner AI sygnałów rynkowych.
Skup akcji własnych
Kupowanie przez spółkę jej własnych akcji, zwykle w celu umorzenia. Zmniejsza liczbę akcji w obrocie; często odbierany jako sygnał, że zarząd uważa akcje za tanie.
Spółka publiczna
Spółka, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu – także spółki z NewConnect.

T

T+2
Termin rozliczenia transakcji giełdowej: akcje i pieniądze zmieniają właściciela dwa dni robocze po dniu zawarcia transakcji.

W

Walne zgromadzenie (ZWZ, NWZ)
Zgromadzenie akcjonariuszy, które zatwierdza sprawozdania, dzieli zysk i decyduje o emisjach. Zwyczajne (ZWZ) odbywa się raz w roku, nadzwyczajne (NWZ) – w razie potrzeby.
Wezwanie
Publiczna oferta kupna akcji skierowana do wszystkich akcjonariuszy spółki, zwykle po cenie wyższej od rynkowej.
Wolumen
Liczba akcji, którymi handlowano na sesji.

Z

Zawiadomienie o zmianie udziału
Informacja akcjonariusza o przekroczeniu progu głosów (5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 33%, 33⅓%, 50%, 75% lub 90%) albo spadku poniżej niego – na podstawie art. 69 ustawy o ofercie publicznej.
Zawieszenie obrotu
Decyzja GPW o czasowym wstrzymaniu handlu akcjami, np. na wniosek spółki albo z powodu niewykonania obowiązków informacyjnych.
Zlecenie z limitem ceny
Zlecenie kupna lub sprzedaży z podaną ceną graniczną. Na mało płynnych spółkach chroni przed transakcją po przypadkowej cenie.
Zlecenie PKC
Zlecenie „po każdej cenie” – realizowane bez względu na kurs. Na mało płynnych akcjach może skończyć się zakupem znacznie drożej niż ostatnia transakcja.

Materiał edukacyjny, nie rekomendacja inwestycyjna. Stan na październik 2026 r. Brakuje hasła? Napisz do nas na forum.